Energetyka odnawialna: biomasowa

Realny potencjał ekonomiczny: 600 PJ

odpady stałe suche – 166

biogaz (odpady mokre) – 123

drewno opałowe (lasy) – 24

uprawy energetyczne - 287[i]

 

 

 

 

 

Elektrownie na biomasę:

Moc zainstalowana instalacji w 2010 roku: 252,490 MW[ii]

Ilość energii elektrycznej wytworzonej w 2009 roku: 334 015,572 MWh[iii]

Biomasa w Polsce uznana jest za odnawialne źródło energii o największych zasobach, którego wykorzystanie jest na tyle tanie, że już teraz może konkurować z paliwami kopalnymi. Z wykorzystaniem tego źródła energetyka odnawialna wiąże obecnie największe nadzieje. Może ona być wykorzystywana do celów energetycznych w procesach bezpośredniego spalania biopaliw stałych, gazowych lub przetwarzana na paliwa ciekłe, zarówno do produkcji energii elektrycznej, jak i cieplnej. Obecnie zasoby biomasy stałej związane są z wykorzystaniem nadwyżek słomy i siana, odpadów drzewnych, upraw roślin energetycznych oraz wykorzystania odpadów z produkcji rolnej w tym biogazu. Dlatego też skoncentrowane są one na obszarach intensywnej produkcji rolnej.

 

W najbliższym dziesięcioleciu przewiduje się wykorzystanie dla celów energetycznych, tj. przetworzenie na energię cieplną następujących produktów rolniczych i roślinnych:

Produkty rolnicze:

• słoma roślin zbożowych;
• gałęzie z przecinek sadów oraz inne odpady produkcji roślin i warzyw;
• zrębki z upraw roślin energetycznych, m.in. wierzby, ślazowca, róży bezkolcowej;
• alkohole (surowce: ziemniak, burak cukrowy, zboże) jako dodatki do benzyn silników gaźnikowych;
• olej rzepakowy (surowce: rzepak uprawiany na gruntach częściowo skażonych) jako paliwo do silników wysokoprężnych; 
•  biogaz z nawozu organicznego produkcji zwierzęcej;
• biogaz z osadów ściekowych, odpadów komunalnych, płynnych i stałych.

Produkty leśne: 

•  drzewa i gałęzie z przecinek i cięć sanitarnych lasów;
• gałęzie z cięć produkcyjnych;
• odpady z przemysłu drzewnego, trociny itp.;
• plantacje lasów energetycznych liściastych (grubizna do budowy domów jednorodzinnych), czuby i gałęzie pocięte na pułapki do spalania w piecach grzewczych o mocy cieplnej około 200 kW.

Biomasa jest źródłem wykorzystywanym głównie do produkcji energii cieplnej w obiektach małej i średniej mocy w generacji rozproszonej (indywidualne piece i lokalne kotłownie) oraz do produkcji energii elektrycznej w kondensacyjnych kotłach węglowych elektrociepłowni dużych mocy w procesie współspalania. W przyszłości duże znaczenie będzie miała produkcja energii elektrycznej i cieplnej w jednym procesie technologicznym, czyli tzw. kogeneracji.

BARIERY W WYKORZYSTANIU BIOMASY:

1. Brak lokalnych rynków biomasy energetycznej.
2. Słaba konstrukcja systemu dopłat do upraw energetycznych.
3. Brak wyraźnych ograniczeń dla współspalania biomasy w kotłach węglowych dużej mocy.
4. Brak prostego systemu wsparcia dla powszechnego stosowania indywidualnych biomasowych instalacji energetycznych (małe kotłownie i elektrociepłownie).
5. Brak systemu kontroli emisji z instalacji energetycznych małej mocy (np. dla biomasy poniżej 1 MW).
6. Brak jakichkolwiek standardów odnośnie paliw biomasowych oraz nieścisłości w klasyfikacji odpadów mogących stanowić biomasę na cele energetyczne oraz wymagań odnośnie urządzeń i możliwości ich „termicznego przekształcania”.

 

BARIERY W WYKORZYSTANIU BIOGAZU:

 

1. Brak uwzględnienia odpadów po produkcji biogazu w rozporządzeniu o liście odpadów, które mozna przekazywać osobom fizycznym. Wykorzystanie energetyczne biogazu jest opłacalne tylko w połączeniu z funkcją utylizacyjną odpadów z produkcji zwierzęcej, roślinnej i spożywczej. Substancje pofermentacyjne powinny być wykorzystywane jako nawóz, ale żeby to było możliwe muszą być one ujęte w rozporządzeniach Ministra Środowiska dotyczących procesu R10 i zasad przekazywania odpadów osobom fizycznym. Minister Środowiska zmienił już rozporządzenie o R10, ale powinien także niezwłocznie zmienić rozporządzenie o przekazywaniu odpadów.
2. Słaby system wsparcia dotacyjnego inwestycji biogazowych. Inwestycje takie, spełniające 2 cele ekologiczne (utylizacja i wykorzystanie OZE), powinny być traktowane bardziej priorytetowo w systemie funduszy ekologicznych, RPO i PO IiŚ. Tym bardziej, że mogą się przyczynić do rozwiązania poważnych problemów, jakimi są zanieczyszczenia środowiska gnojowicą, czy problem osadów pościekowych, których będzie w najbliższych latach przybywać w postępie geometrycznym.
3. Brak jednoznacznej interpretacji przepisów o uzyskaniu świadectw pochodzenia za energię z OZE i energię wytworzoną w wysokosprawnej kogeneracji.

 

BARIERY DLA ROZWOJU BIOGAZOWNI ROLNICZYCH W POLSCE:

 

1.       bariery organizacyjne

• brak zaplecza technicznego do budowy instalacji biogazowych może stanowić niekorzystny czynnik dla rozwoju tego sektora w początkowej fazie rozwoju. Część urządzeń do budowy biogazowni będzie musiała być sprowadzana z zagranicy, co może podnieść  koszty inwestycyjne. Brak jest również projektantów, generalnych wykonawców, firm budowlanych oraz technologów wyspecjalizowanych w projektowaniu, budowie oraz eksploatacji biogazowni rolniczych.
• brak zaplecza merytorycznego dla inwestorów zainteresowanych budową biogazowni rolniczych
• konieczność zagwarantowania odbioru ciepła produkowanego w biogazowni, także w okresie letnim
• słaba dostępność i przepustowość na terenach wiejskich sieci elektroenergetycznej.

2.       bariery ekonomiczne:

• wysokie nakłady inwestycyjne
• trudności w uzyskaniu dodatkowego dofinansowania zwłaszcza w przypadku małych biogazowni, mających możliwość korzystania jedynie z lokalnych, znacznie słabszych mechanizmów wsparcia
•  bardzo długi okres zwrotu z poniesionych nakładów.

3.       bariery prawne:

• brak objęcia produkcji biogazu rolniczego Polską Klasyfikacją Działalności
• wytwarzanie biogazu z odchodów zwierzęcych i odpadów produkcji rolnej nie figuruje w spisie działalności tak zwanych „Działów specjalnych produkcji rolnej” – stąd proces i przebieg fermentacji może być zaliczony jako produkcja przemysłowa, a wtedy np. gnojowicę pofermentacyjną kwalifikuje się jako odpad przemysłowy, ze wszystkimi tego konsekwencjami
• brak jednoznacznej definicji biogazowni rolniczej oraz uwzględnienia warunków lokalizacyjnych dla biogazowni względem innych obiektów
• brak możliwości uzyskania przez rolnika, jako osoby fizycznej, koncesji na wytwarzanie energii z OZE, a co zatem idzie świadectwa pochodzenia
• brak uwzględnienia odpadów po produkcji biogazu w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 527 z dnia 4 maja 2006 r.) w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku. Należy dodać do listy odpadów:

 i.      19 06 05 - Ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych,

 ii.      19 06 06 - Przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych i roślinnych

• brak zaliczenia inwestycji biogazowych, jak i innych inwestycji OZE do inwestycji celu publicznego, co miałoby ogromne znaczenie dla przyśpieszenia procesu uzyskiwania lokalizacji dla inwestycji OZE
• brak obowiązku uwzględniania w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy problematyki związanej z zagospodarowaniem lokalnych zasobów odnawialnych źródeł energii, co może stać się jednym z kluczowych narzędzi promocji biogazowni rolniczych
• brak objęcia w niektórych aktach prawnych mniejszych jednostek wytwarzających energie elektryczną < 1MWel
• brak spójności w prawodawstwie oraz rozproszenie legislacyjne zagadnień związanych z instalacją i funkcjonowaniem biogazowi, w kontekście spraw związanych z bezpieczeństwem pożarowym i zabezpieczeniem przed wybuchem.

---

 

cofnij